Dobre buty trekkingowe to podstawa udanej wyprawy w góry, bo od nich zależy komfort każdego kroku. Warto wiedzieć, czym różnią się poszczególne rodzaje obuwia, jak sprawdzić dopasowanie i jak przygotować buty na kilka tygodni przed wyjazdem.
Rodzaje butów trekkingowych
Wybór modelu powinien wynikać z tego, gdzie i jak często zamierzasz chodzić. Najczęściej spotkasz trzy grupy obuwia.
- Niskie buty podejściowe i trailowe – lekkie, elastyczne, dobre na szlaki o łagodnym profilu, spacery i krótkie wycieczki. Nie usztywniają kostki, więc wymagają pewnego kroku i dobrej kondycji.
- Buty średniej wysokości (za kostkę) – najbardziej uniwersalny wybór w polskich górach. Zapewniają stabilizację stawu skokowego i osłaniają przed kamieniami oraz wodą.
- Wysokie, sztywne buty górskie – przeznaczone na trudny teren, długie wyprawy z ciężkim plecakiem lub zimowe wędrówki. Mają sztywną podeszwę i są cięższe.
Jeśli dopiero zaczynasz, zwykle najlepiej sprawdza się model średniej wysokości o umiarkowanej sztywności podeszwy.
Materiał i membrana
Buty ze skóry są trwałe i dobrze znoszą intensywne użytkowanie, ale bywają cięższe i dłużej się wyrabiają. Modele z tkanin syntetycznych są lżejsze i szybciej schną. Membrana wodoodporna chroni przed deszczem i mokrą trawą, jednak może ograniczać wentylację, co latem bywa uciążliwe. Wybór zależy więc od pory roku i warunków, w jakich będziesz chodzić.
Podeszwa
Zwróć uwagę na głęboki, wyraźny bieżnik i podeszwę, która nie jest zbyt miękka. Zegnij but w dłoniach: na trudniejsze trasy lepsza jest podeszwa stawiająca większy opór, na proste ścieżki może być bardziej elastyczna.
Jak dopasować rozmiar
Źle dobrany rozmiar to najczęstsza przyczyna otarć i bolesnych pęcherzy. Przymierzaj buty według kilku prostych zasad:
- Mierz pod koniec dnia – stopy są wtedy lekko opuchnięte, podobnie jak podczas długiej wędrówki.
- Załóż skarpety trekkingowe, w których będziesz chodzić, a nie cienkie skarpetki sklepowe.
- Zostaw zapas przy palcach – przy zejściu palce nie powinny uderzać o przód buta. Zwykle wystarcza szerokość mniej więcej jednego palca zapasu.
- Sprawdź pięty – po zasznurowaniu pięta ma pozostawać na swoim miejscu i nie unosić się nadmiernie podczas chodzenia.
- Zwróć uwagę na szerokość – stopa nie powinna być ściskana z boków, ale też nie może się w bucie przesuwać.
Przetestuj obuwie na pochylni lub schodach, jeśli sklep to umożliwia. Przy schodzeniu od razu poczujesz, czy palce nie opierają się o czubek. Pamiętaj, że różne marki mają odmienne kopyta, dlatego numer rozmiaru bywa mylący. Ważniejsze od cyfry na pudełku jest realne odczucie na stopie. Jeśli jedna stopa jest większa, kieruj się tą większą.
Wyrabianie butów przed wyjazdem
Nawet dobrze dobrane buty warto oswoić przed wyprawą. Nowe obuwie, szczególnie skórzane, musi dopasować się do kształtu stopy, a ty musisz sprawdzić, czy nigdzie nie uwiera. Wyjazd w zupełnie nowych butach to ryzykowny pomysł.
- Zacznij w domu – noś buty przez kilkadziesiąt minut, najlepiej w skarpetach, które zabierzesz w góry.
- Przejdź do spacerów – chodź w nich po mieście, parku czy lesie, stopniowo wydłużając dystans.
- Wyjdź w teren – zrób kilka dłuższych wycieczek z plecakiem o podobnej wadze do tego, który zabierzesz na wyjazd.
- Testuj różne nachylenia – podejścia i zejścia pokażą, czy pięta trzyma się dobrze, a palce mają dość miejsca.
- Reaguj na pierwsze sygnały – jeśli czujesz miejsce, które ociera, zatrzymaj się i popraw sznurowanie lub skarpetę zamiast iść dalej mimo dyskomfortu.
Czas potrzebny na wyrobienie zależy od materiału i konstrukcji. Lekkie buty syntetyczne zwykle dopasowują się szybko, skórzane wymagają więcej chodzenia. Dlatego zacznij przygotowania na kilka tygodni przed planowanym wyjazdem.
Sznurowanie i dodatkowe wskazówki
Sposób sznurowania może znacząco poprawić komfort. Jeśli palce uderzają w przód buta na zejściach, mocniej zaciągnij sznurówki w górnej części, by pięta lepiej trzymała. Gdy z kolei stopa jest ściskana w przodzie, poluzuj dolne oczka. Warto wypróbować kilka wariantów jeszcze przed wyjazdem.
Zadbaj też o skarpety: powinny być dopasowane, bez grubych szwów, wykonane z materiałów szybko odprowadzających wilgoć. Bawełna zatrzymuje wilgoć i sprzyja otarciom. Na dłuższe trasy zabierz parę na zmianę.
Po powrocie wyczyść buty z błota, wyjmij wkładki i susz je w przewiewnym miejscu, z dala od grzejnika lub ognia, bo wysoka temperatura może uszkodzić klej i materiały. Co jakiś czas stosuj preparaty do pielęgnacji odpowiednie dla danego materiału, zgodnie z zaleceniami producenta.
Na koniec: nie kieruj się ceną ani modą, tylko własnymi odczuciami. Ceny butów są bardzo zróżnicowane, więc przed zakupem porównaj aktualne oferty. Najlepsze są te buty, o których po całym dniu marszu prawie zapominasz.